|
آسياب كردن عمل به
كارگيري و خرد كردن حبوبات در جهت توليد آرد براي مصارف انسان و حيوان است.
مواد اوليه خام
مرسومترين
محصولات آسياب شده شامل غلات مانند گندم، ذرت، گندم سياه، جو و ارزن ميباشد. هر
چند آرد را ميتوان از حبوباتي همچون لوبيا، نخود، نخودچي و نيز از ميوه و آجيل
تهيه كرد.
آردهاي تهيه شده
از محصولات مختلف از نظر واحد وزن،تراكمپذيري، ظرفيت، رطوبت و غيره متغير هستند.
تركيب معمولي از 85 درصد آرد گندم استخراج شده مورد استفاده براي پخت نان حاوي
14.37 درصد پروتئين، 1.9 درصد روغن، 1.3 درصد سلولز، 1 درصد مواد معدني و 81.3 درصد
مواد غير نيتروژني ميباشد.
مراحل تهيه
هر چند، زماني
آسياب كردن يك فعاليت صنعتكارانه بوده است، در حال حاضر بسيار صنعتي شده است. در يك
آسياب مجهز، تمام مراحل تهيه، ممكن است خودكار بوده و از يك ايستگاه مركزي هدايت
شود و محصول از يك مرحله به مرحله ديگر به كمك دستگاههاي حمل بادي انتقال يابد.
مراحل جداگانه توليد آرد براي مصرف انسان و مواد تغذيه حيوانات عبارتند از:
الف) خالي كردن از
انبارهاي كشتي، واگنهاي قطار يا وسايل نقليه جادهاي با روشهاي پنوماتيك، مكانيكي
و نيروي انساني
ب) انبار كردن در
سيلوهاي حبوبات
ج) از ناودانهاي
آسياب فرو ريختن، وزن كردن و تميز كردن اوليه.
د) آسياب كردن به
اجزاي داراي اندازههاي متفاوت و جدا نمودن محصولات جانبي براي تغذيه حيوانات
هـ) انبار كردن
آرد در سيلوهاي آرد و اضافه كردن مواد افزودني مثل نمكهاي معدني
و) انبار كردن در
سيلوها براي حمل به صورت بستههاي تودهاي يا براي حمل در كيسههاي كاغذي و گوني
براي محلهايي كه نيازمند مقادير كمتري هستند.
ز) انتقال دادن
آرد به طيف وسايل نقليه باري
مخاطرات و پيشگيري
از آنها
حوادث
وقوع حوادث در
آسيابهاي مجهز آرد به كمك دسترسي به هدايت خودكار به حداقل كاهش يافته است. آن
دسته از حوادثي كه رخ ميدهند، در حين تخليه حبوبات و بارگيري محصولات پاياني اتفاق
ميافتد. در طي مراقبت و تعميرات بايد مطمئن شد كه افرادي كه به سيلوها وارد
ميشوند، مجهز به كمربندهاي ايمني و طنابهاي نجات هستند و خاموش بودن دستگاههاي
ماشيني تا خاتمه كار رعايت شود.
آتشسوزي و انفجار
آرد خشك ميتواند
آتشسوزي و انفجار ناشي از گردوغبار، خصوصاً در طي آسياب كردن و در بادهاي موسمي
انتقال دهنده و سيلوهاي انبارگيري باشد. تمام منابع شعلهوركننده را بايد از
محلهاي خطرناك دور كرد. وسايل برقي را بايد تا جايي كه ممكن است، در خارج از
محدوده حاوي گردوغبار قرار داد و با يك طرح ضد انفجار تأييد شده آن را ساخت. منابع
اصطكاك را بايد از بين برد و از دستگاههاي هواكش و جداكننده براي خارج كردن سنگها
و اجزاي فلزي يا جامد از حبوبات قبل از آرد كردن استفاده كرد. جوشكاري، برشكاري و
سيگار كشيدن در محلهاي حاوي گردوغبار بايد ممنوع شود. در موارد مشخص، يك دستگاه
كاملاً عاري از خطر ممكن است ضروري باشد. براي پيشگيري از خطر انفجارهاي ثانوي،
نظافت كامل اساسي است و تمام گردوغبار به جامانده از آرد بايد در مراحل زماني به
طور مرتب خارج كرد.
آسياب بايد داراي
خروجيهاي آتش كافي بوده و وسيله مبارزه با آتش در محل مناسب قرار گرفته و كارگران
در مورد كارهاي ضروري مبارزه با آتش آموزش ببينند.
مخاطرات بهداشتي
تماس با آرد ممكن
اس باعث نقصهاي دستگاه تنفسي يا بيمارهاي پوستي شود، ولي اينها از نظر شدت
بسيار ضعيف هستند.
تأثيرات تنفسي
شامل حساسيت به آرد، ورم مزمن مخاط بيني، ورم مزمن نايچه، آسم، برونشيت انقباضي
مزمن كارگران آسياب و انفليتراسيون ائوزين فيليك ريوي هستند. اين آثار بخشي بر اثر
عمل حساسيت برانگيز ذرات ريز گردوغبار موجود در هوا و ميزان حساسيت يكايك آنها
بوده و بخشي ديگر نيز بر اثر عمل مكانيكي ذرات گردوغباري به وجود ميآيد كه بر روي
غشاهاي مخاطي مانده يا وارده دستگاه تنفسي ميشوند.
تصوير اشعه ايكس
برونشيت مزمن در كارگران آسياب داراي نشانههاي ريوي است كه گسترش يافته و به طور
متقارن پخش شده است. گردوغبار ناشي از آرد داراي هيچ عمل فيزيولوژيكي نيست و بيماري
با پيشرفت آرام پس از يك مرحله اول بيخطر و به وسيله تغييرات پيشرونده در عملكرد
دستگاه تنفسي و در مراحل بعدي مشخص ميشود. فرد بيمار از حملات مكرر آسمي كه ممكن
است همراه با حالتهاي ناگهاني سرفه، خلطهاي زياد و تنگي نفس باشد، رنج ميبرد.
تراوش ائوزين
فيليك ريوي اصولاً در بين كارگران خردكننده حبوبات پيدا شده و به وسيله واكنش
پيوسته ريوي (به خصوص سلولهاي ائوزين فيليك) در مقابل گردوغبار وارد شده به ريه
توليد ميشود.
غلات مشخصي ممكن
است باعث خارش و آسيبهاي گسترده شود. شايعترين اختلالات آنهايي هستند كه به
وسيله انگلهاي غلات خصوصاً «پديكودس و نتريكوس» توليد ميشوند. هر چند، شرايط
توليد شده توسط «بيزيپوس نيگريكانز»، «اسفورجينا سرياك» و «تيروگليفوس فارينا» نيز
مشاهده شدهاند. اين انگلها از كرمي كه بر حبوبات در حال رشد پيدا ميشود، تغذيه
ميكنند ولي همين كه ذخيره عادي غذايي آنها قطع ميشود، آنها به انسان و حيوانات
هجوم ميآورند. آرد وانيل و آرد نارگيل ممكن است مورد هجوم «تيروگليفوس لونژيور»
قرار بگيرد كه اين عمل باعث آسيبهاي مشابه شود. آرد وانيل و نارگيل همراه با آرد
گندم، منابع اصلي بيماري «خارش ناشي از حبوبات» هستند.
در كارگران آسياب،
اعضاي بدن كه بيشتر اوقات مورد آسيب قرار ميگيرند، بازو وساعد، دست و گردن است
(گردن به خصوص در افرادي كه بستهها را بر پشت يا شانه حمل ميكنند و خميده
ميشوند). در اين مورد خارش شديد بوده و بيشتر در شب مشخص است. همچنين امكان دارد
جوشهاي متورم قرمز رنگ بر روي پوست همراه با عناصر ريزي به اندازه سر سوزن به وجود
آيد كه داراي يك محدوده مركزي تميز هستند. پيوستگي كمياب بوده و گونههاي پمفگوئيد
و خونريزي زير جلدي به ندرت مشاهده شدهاند. هيچ تأثير قطعي بر روي حالت عمومي و
سلامتي ندارد. وضعيت بيماري معمولاً پس از 10 روز فروكش ميكند، هر چند امكان رسوب
ماده رنگي در بافت به طور سطحي و به اندازهاي ناچيز، هر چند وقت يك بار وجود دارد.
«پديكلوئيد ولريكوز» در لايههاي سطحي پوست باقيمانده و هيچ وقت به طور عميق در
بدن نفوذ نميكند. تخيص بيماري آسان است. بيماري خارش ناشي از حبوبات را ميتوان به
كمك اين موضوع كه انگل به طور عميق در پوست نفوذ نميكند و اين كه گياهك تخم
«اونشوسرسا و لولوس» به زير پوست نفوذ نميكند، از خارشهاي ديگر تمايز دارد.
كارگران آسياب
همچنين ممكن است از ايجاد حساسيت پوستي كه به وسيله كپكهايي همچون «آسپرگيلاس
گلاكوس» و «پنسيليام گلوكام» كه در آرد انبار شده رشد ميكنند، رنج ببرند.
تدابير اصلي در
پيشگيري از بيماري پوستي و تنفسي در اين صنعت خودكار كردن مراحل توليد است كه بدين
وسيله به طور كلي اكثر كارگران از تماس حفظ ميشوند. بنابراين، هر جا كه گونيهاي
حبوبات يا آرد با كمك دست حمل ميشوند، احتمال خطر تماس وجود دارد. جابجا كردن به
طريقه مكانيكي راهحل مطلوبي است، ولي خيلي كارهاي ميتوان به وسيله استفاده از
لباس محافظ، گونيهاي مرغوب، ضد عفوني كردن ضدعفوني كردن حبوبات در موقع ديافت و
رعايت بهداشت شخصي انجام داد. آرد بايد در 60 درصد رطوبت نسبي و در دماي 15 درجه
سانتيگراد نگهداري شود. حذف رطوبت همچنين از طريق تشكيل كپك جلوگيري كرده و
پيشنهاد شده است كه رطوبت نسبي گندم را بايد با خنك كردن فوري پس از جمعآوري محصول
كاهش داد. تهويه مناسب هواي انبارها نيز كمكي در جهت كاهش تشكيل كپك ميباشد.
آفلاتوكسينها نيز
ممكن است در ذخاير بادام زميني، تخم پنبه و گونههاي مشخصي از گندم، سويا، ذرت
خوشهاي و جو رشد نمايد. آنها وارد بدن شده، درون كبد جمع و از طريق ادرار و مدفوع
دفع ميشوند. آنها به عنوان عامل توليد كننده سرطان در حيوانات شناخته شدهاند ولي
هنوز اثر آنها بر روي انسان هنوز تحت مطالعه است.
كارگران را از نظر
ريهها و پوست، بايد قبل از استخدام تحت معاينه پزشكي قرار داد. افرادي كه از وضع
ريه، ورم مزمن مخاط بيني، آسم آلرژيك و آماسهاي پوستي اگزمايي يا اريته ماتوس رنج
ميبرند، نبايد در تماس با حبوبات با آرد باشند. بايد معاينات پزشكي دورهاي براي
كشف عارضه ريه يا پوست انجام بگيرد.
مداواي بيماران
خارش ناشي از حبوبات
اين امر شامل شستن
با محلول صابوني واستفاده از كرمهاي نرم كننده است. لباسها را بايد ضد عفوني
كرد. |
